Embark on a journey through the scriptures with biblical scholar Kenny Sallee as your guide. With a Master's degree in Theology and a passion for biblical studies, Kenny offers insightful commentary, profound reflections, and enriching discussions. Whether you're a seasoned scholar or a curious seeker, this platform provides a space for deepening your understanding of the Bible and growing in faith. Join us as we explore the timeless truths of God's Word together.
Showing posts with label Vietnamese. Show all posts
Showing posts with label Vietnamese. Show all posts

Thursday, December 3, 2020

Lời Sống Hằng Ngày — Tình Yêu Không Ngừng

 

Tình Yêu Không Ngừng

Đọc: I Giăng 3:16–18 | Đọc Kinh Thánh suốt năm: Ê-xê-chi-ên 47–48; I Giăng 3

Chớ yêu thương bằng lời nói và miệng lưỡi, mà phải yêu bằng việc làm và sự chân thật.

Heidi và Jeff về đến nhà sau chuyến công tác nước ngoài trong điều kiện khí hậu nóng bức rồi định cư gần gia đình trong vài tháng ở bang Michigan, đúng lúc mùa đông đến. Đây là lần đầu tiên mà nhiều trong số mười đứa con của họ nhìn thấy vẻ đẹp tự nhiên của tuyết.

Nhưng thời tiết mùa đông ở Michigan đòi hỏi phải mặc nhiều quần áo ấm, bao gồm áo khoác, găng tay và ủng. Với một gia đình đông người, sẽ khá tốn kém nếu mua sắm trang phục ấm mà chỉ dùng cho mấy tháng lạnh lẽo sắp tới. Nhưng Chúa đã chu cấp cho họ. Đầu tiên, một người hàng xóm gửi tặng giày, sau đó là quần tuyết, rồi mũ và găng tay. Sau đó, một người bạn kêu gọi những người khác trong hội thánh gom nhiều loại quần áo ấm với đủ mười hai kích cỡ cho mỗi thành viên trong gia đình. Vào thời điểm tuyết rơi, gia đình này đã có đúng những thứ họ cần.

Một trong những cách chúng ta phục vụ Chúa là phục vụ những người khó khăn. I Giăng 3:16-18 khích lệ chúng ta giúp đỡ người khác bằng của cải dư dật của mình. Việc phục vụ giúp chúng ta trở nên giống Chúa Jêsus hơn khi chúng ta bắt đầu yêu thương và nhìn mọi người như cách Ngài nhìn.

Chúa thường dùng các con cái của Ngài để đáp ứng nhu cầu và nhậm lời cầu nguyện. Và khi phục vụ người khác, chính lòng chúng ta cũng được khích lệ khi chúng ta khích lệ những người mà mình phục vụ. Kết quả là, đức tin của chúng ta sẽ tăng trưởng khi Chúa trang bị cho chúng ta phục vụ theo cách mới (c. 18).
Khi bạn thấy nhiều người khó khăn ở xung quanh, bạn sẽ thể hiện tình yêu của Chúa cách thiết thực như thế nào? Việc phục vụ Chúa giúp đức tin của bạn tăng trưởng ra sao?
Cha ơi, xin lấp đầy tấm lòng con bằng sự sẵn lòng giúp đỡ khi con nhìn thấy những hoàn cảnh khó khăn. Xin giúp con cho đi cách vui vẻ và phục vụ Ngài với lòng biết ơn.

bởi Cindy Hess Kaspe

Chú Giải

Ở bức thư đầu tiên trong số ba bức thư, Giăng đã đưa ra ba đặc điểm khác biệt của Cơ Đốc giáo. Một là sự thật mang tính lịch sử về cuộc đời Chúa Jêsus (I Giăng 1:1-3). Giăng đề cập nhiều đến việc ông (và những người khác) đã tận mắt chứng kiến cuộc sống trên đất và các phép lạ của Chúa Jêsus. Thứ hai là sự kêu gọi (và động lực) để sống trong sự công chính mà Chúa Jêsus ban cho (1:6-2:2). Đặc điểm thứ ba, tình yêu thương, là điều Giăng bắt đầu khai triển từ I Giăng 2:3 và tiếp tục cho đến phân đoạn Kinh Thánh hôm nay. Tình yêu thương này là “tình yêu của Đức Chúa Cha” (c. 15) và không dành cho thế gian hay những điều thuộc về thế gian. Khi tình yêu này thôi thúc, chúng ta không thể không yêu thương người khác theo cách được đề cập trong I Giăng 3:16-18. Tình yêu thương như thế sẽ là nhân chứng soi rọi cho thế giới chưa biết đến tình yêu của Ngài.

Tim Gustafson

© 2020 Lời Sống Hằng Ngày
Một trong những cách chúng ta phục vụ Chúa là phục vụ những người khó khăn.

Thursday, November 26, 2020

Lời Sống Hằng Ngày — Đối Mặt Với Trận Chiến

 

Đối Mặt Với Trận Chiến

Đọc: I Sử Ký 16:1-11 | Đọc Kinh Thánh suốt năm: Ê-xê-chi-ên 30-32; I Phi-e-rơ 4

Hãy tìm cầu Đức Giê-hô-va và sức mạnh Ngài, hãy tìm kiếm mặt Ngài luôn luôn!

Cách đây không lâu tôi gặp một nhóm bạn. Khi lắng nghe cuộc trò chuyện, dường như tất cả mọi người trong phòng đều đang đối mặt với trận chiến quan trọng nào đó. Hai người trong số chúng tôi có cha mẹ đang chiến đấu với ung thư, một người có con mắc chứng rối loạn ăn uống, một người bạn khác bị đau kinh niên, và một người khác thì sắp trải qua cuộc đại phẫu. Dường như là quá sức với những người trong độ tuổi ba mươi và bốn mươi.

I Sử Ký 16 kể lại thời khắc quyết định trong lịch sử Y-sơ-ra-ên khi hòm giao ước được đem vào thành Đa-vít (Giê-ru-sa-lem). Sa-mu-ên cho chúng ta biết việc này xảy ra trong khoảng thời gian hòa bình giữa các trận chiến (II Sam. 7:1). Khi hòm giao ước tượng trưng cho sự hiện diện của Đức Chúa Trời, được đặt vào vị trí, Đa-vít đã hướng dẫn dân sự vang lên một bài ca (I Sử. 16:8-36). Cả đất nước cùng nhau hát về quyền năng làm những điều lớn lạ của Chúa, cách mà Ngài giữ lời hứa, và sự bảo vệ của Ngài trong quá khứ (c.12-22). Họ hô vang: “Hãy tìm cầu Đức Giê-hô-va và sức mạnh Ngài; Hãy tìm kiếm mặt Ngài luôn luôn” (c.11). Họ cần làm vậy, bởi vì nhiều trận chiến nữa đang đến.

Hãy tìm cầu Đức Giê-hô-va và sức mạnh Ngài. Hãy tìm kiếm mặt Ngài. Đó không phải là một lời khuyên tồi khi đối diện với bệnh tật, nan đề gia đình, và những trận chiến khác, bởi vì chúng ta không bị bỏ rơi để chiến đấu với sức lực yếu mỏn của mình. Chúa đang hiện diện; Chúa là Đấng mạnh sức; Ngài đã chăm sóc chúng ta trong quá khứ và sẽ còn làm vậy nữa.

Chúa của chúng ta sẽ đưa chúng ta vượt qua.
Bạn cần quyền năng của Chúa để đối diện với trận chiến nào ngay bây giờ? Bạn có thể trao phó khó khăn của mình lên cho Ngài như thế nào?

Lạy Chúa là Đấng làm những điều lạ lùng, con xin giao trận chiến này cho Ngài. Con tin cậy vào sức mạnh và lời hứa của Ngài.

bởi Sheridan Voysey

Chú Giải

Một khoảnh khắc riêng tư đã phá hỏng niềm vui khi Đa-vít đón hòm giao ước vào thành Giê-ru-sa-lem. Vợ của ông, Mi-canh, nói với ông rằng bà đã vô cùng xấu hổ khi thấy ông nhảy múa trên đường phố Giê-ru-sa-lem (I Sử Ký 15:29; II Sa-mu-ên 6:16-23).

Có thể Mi-canh đang nói ra nỗi đau của chính mình. Bà là con gái của vị vua đã gả bà cho Đa-vít với ý định giết chết ông (I Sa-mu-ên 18:20-28). Sau đó, Sau-lơ đem bà làm quà tặng cho một người bạn của ông (25:44) – chỉ khi Đa-vít lên ngôi mới đem bà trở lại (II Sa-mu-ên 3:13-16). Giờ đây, cha và anh của bà đã bị giết trong chiến trận (I Sử Ký 10), Mi-canh là lời nhắc nhở mong manh về di sản khó khăn và sắp tàn của cha mình (II Sa-mu-ên 6:23).

Mart DeHaan

© 2020 Lời Sống Hằng Ngày
Cách đây không lâu tôi gặp một nhóm bạn. Khi lắng nghe cuộc trò chuyện, dường như tất cả mọi người trong phòng đều đang đối mặt với trận chiến quan trọng nào đó.

Thursday, November 19, 2020

Lời Sống Hằng Ngày — Bỏ Qua Mâu Thuẫn

 

Bỏ Qua Mâu Thuẫn

Đọc: Ê-phê-sô 4:26-32 | Đọc Kinh Thánh suốt năm: Ê-xê-chi-ên 14-15; Gia-cơ 2

Đừng căm giận cho đến lúc mặt trời lặn.

Trên bia tưởng niệm nơi mộ phần của nhà khoa học nổi tiếng người Hà Lan, Albert Einstein không nhắc đến những tranh cãi khoa học của họ. Thay vào đó, ông nhắc lại “lòng nhân từ không bao giờ dứt” của Hendrik A. Lorentz, nhà vật lý học yêu dấu được biết đến bởi lối sống giản dị và đối xử công bằng với mọi người. Einstein nói: “Ai nấy đều vui vẻ đi theo ông vì họ cảm thấy ông ấy không bao giờ có ý ra lệnh nhưng luôn giúp đỡ.”

Lorentz đã truyền cảm hứng cho các nhà khoa học bỏ qua định kiến chính trị mà hợp tác với nhau, đặc biệt sau Đệ Nhất Thế Chiến. “Thậm chí trước khi chiến tranh kết thúc”, Einstein nói về người thắng giải Nobel như mình, “[Lorentz] đã cống hiến cả đời cho việc hòa giải.”

Làm công việc giải hòa cũng nên là mục tiêu của mọi thành viên trong hội thánh. Thật vậy, một số mâu thuẫn là điều không thể tránh khỏi. Nhưng chúng ta phải làm bổn phận của mình là tìm ra những giải pháp hòa bình. Phao-lô viết: “Đừng căm giận cho đến lúc mặt trời lặn” (Êph. 4:26). Để cùng nhau lớn lên, vị sứ đồ khuyên “chớ có một lời độc ác nào ra từ miệng anh em, nhưng khi đáng nói, hãy nói những lời tốt đẹp, có tính xây dựng để đem ơn phước đến cho người nghe” (c.29).

Cuối cùng, Phao-lô nói: “Hãy loại bỏ khỏi anh em những sự cay đắng, phẫn nộ, tức giận, la lối, lăng mạ, cùng mọi điều hiểm độc. Hãy cư xử với nhau cách nhân từ và dịu dàng, tha thứ nhau như Đức Chúa Trời đã tha thứ anh em trong Đấng Christ vậy” (c.31-32). Từ bỏ mâu thuẫn bất cứ khi nào chúng ta có thể sẽ giúp gây dựng hội thánh Chúa. Thật vậy, chúng ta tôn vinh Ngài qua điều đó.
Chúa có thể giúp chúng ta giải quyết mâu thuẫn như thế nào? Để tôn kính Chúa và hội thánh, bạn nên bỏ qua mâu thuẫn nào?
Lạy Chúa yêu thương, khi con đối diện với mâu thuẫn, xin nhắc tấm lòng con trao cơn giận lên cho Ngài.

bởi Patricia Raybon

Chú Giải

Là những người tin nơi Đấng Christ, Phao-lô khuyên chúng ta phải sống khác biệt với những người không tin. Đời sống của chúng ta phải nên thánh – biệt riêng và dâng cho Chúa (Ê-phê-sô 4:20-24). Lời nói của chúng ta phải chân thật, giúp ích, xây dựng, khích lệ và ích lợi cho người khác (c.25, 29). Qua năng quyền của Thánh Linh sống trong chúng ta, chúng ta phải bỏ những lời nói độc ác và lăng mạ, cùng với sự cay đắng, giận dữ, cay nghiệt, vu khống hoặc lời nói ác ý (c.29-31). Cách chúng ta tha thứ cho người khác là phẩm chất của những người tin nơi Chúa Jêsus. Chúng ta phải tha thứ như Chúa đã tha thứ cho chúng ta (c.32; Cô-lô-se 3:13). Bằng chứng chúng ta được Cha Thiên Thượng tha thứ là khi chúng ta sẵn lòng tha thứ cho người khác. Những tín hữu được tha thứ trong Chúa Jêsus là những người biết tha thứ cho người khác (Ma-thi-ơ 18:21-35; Lu-ca 7:36-50).

K. T. Sim

© 2020 Lời Sống Hằng Ngày
Trên bia tưởng niệm nơi mộ phần của nhà khoa học nổi tiếng người Hà Lan, Albert Einstein không nhắc đến những tranh cãi khoa học của họ. Thay vào đó, ông nhắc lại “lòng nhân từ không bao giờ dứt” của Hendrik A. Lorentz, nhà vật lý học yêu dấu được biết đến bởi lối sống giản dị và đối xử công bằng với mọi người.

Thursday, November 12, 2020

Lời Sống Hằng Ngày — Khi Chúa Phán

 

Khi Chúa Phán

Đọc: Ê-sai 55:10-13 | Đọc Kinh Thánh suốt năm: Ca Thương 1-2; Hê-bơ-rơ 10:1-18

Thì lời của Ta cũng vậy, đã ra khỏi miệng Ta sẽ không trở về luống công.

Lily, một dịch giả Kinh Thánh, đang trên đường bay về quê nhà thì bị giữ lại tại sân bay. Điện thoại của cô bị khám xét, và khi các nhà chức trách tìm thấy bản thu âm Tân Ước, họ đã tịch thu chiếc điện thoại và hỏi cung cô trong hai tiếng. Họ yêu cầu cô mở ứng dụng Kinh Thánh, và vô tình ứng dụng đang dừng ở Ma-thi-ơ 7:1-2: “Đừng xét đoán ai để các con khỏi bị xét đoán. Vì các con xét đoán người ta thể nào thì các con cũng sẽ bị xét đoán thể ấy, các con lường cho người ta mực nào thì các con cũng sẽ bị lường lại mực ấy.” Khi nghe những lời này bằng chính ngôn ngữ của mình, một viên chức tái mặt. Sau đó, cô được thả và họ không hề có thêm động thái nào nữa.

Chúng ta không biết điều gì đã xảy ra trong tấm lòng của viên chức tại sân bay, nhưng biết rằng “lời của [Chúa] cũng vậy, đã ra khỏi miệng [Ngài]” thì sẽ làm trọn điều Ngài muốn (Ês. 55:11). Ê-sai đã nói tiên tri những lời hy vọng này cho dân sự của Chúa đang bị lưu đày, bảo đảm với họ rằng như mưa và tuyết tưới nhuần đất đai, thì “lời đã ra khỏi miệng [Chúa]” sẽ đạt được mục đích của Ngài (c.10-11).

Chúng ta hãy đọc phân đoạn này để củng cố lòng tin quyết nơi Chúa. Khi đối diện với hoàn cảnh khó khăn, như cô Lily trước những nhà chức trách, ước ao chúng ta tin cậy rằng Chúa đang hành động – cho dù chúng ta không thấy kết quả sau cùng.
Lần gần nhất bạn thấy Chúa hành động là khi nào? Bạn đã nhận lãnh tình yêu của Chúa qua những lời mà Ngài đã công bố ra sao?
Lạy Cha thiên thượng, cảm ơn Ngài vì những gì Ngài đã bày tỏ, là điều đã mang đến cho con hy vọng, bình an và tình yêu. Xin giúp con lớn lên trong tình yêu con dành cho Ngài.

bởi Amy Boucher Pye

Chú Giải

Phân đoạn Kinh Thánh Ê-sai 55 là lời nhắc nhở mạnh mẽ về một trong những yếu tố quan trọng nhất của mối quan hệ giữa chúng ta với Đức Chúa Trời – yếu tố huyền nhiệm. Đôi khi chúng ta mắc sai lầm khi cố gắng phân loại hoặc chia nhỏ Đức Chúa Trời của vũ trụ thành những phần nhỏ và dễ hiểu. Tuy nhiên, bất kỳ vị thần nào mà chúng ta có thể phân chia như vậy thì không phải là Đức Chúa Trời của Kinh Thánh – cũng không phải Đức Chúa Trời mà chúng ta thật sự cần. Vấn đề này dường như nằm sau lời của J.B. Phillips viết trong quyển sách nhỏ đầy mạnh mẽ mang tên “Đức Chúa Trời Của Bạn Quá Nhỏ”. Đức Chúa Trời của chúng ta vĩ đại, to lớn và không thể hiểu được để có thể tối giản hóa hoặc nén gọn lại. Đường lối và suy nghĩ của Ngài vượt quá chúng ta (c.8-13), có nghĩa là trong sự hữu hạn của mình, chúng ta phải học cách chấp nhận tính huyền nhiệm về sự vĩ đại của Ngài.

Bill Crowder

© 2020 Lời Sống Hằng Ngày
Lily, một dịch giả Kinh Thánh, đang trên đường bay về quê nhà thì bị giữ lại tại sân bay. Điện thoại của cô bị khám xét, và khi các nhà chức trách tìm thấy bản thu âm Tân Ước, họ đã tịch thu chiếc điện thoại và hỏi cung cô trong hai tiếng.

Thursday, November 5, 2020

Lời Sống Hằng Ngày — Vụ Mùa Ngọt Ngào Nhất

 

Vụ Mùa Ngọt Ngào Nhất

Đọc: Ê-sai 5:1-7 | Đọc Kinh Thánh suốt năm: Giê-rê-mi 37-39; Hê-bơ-rơ 3

Ta là cây nho, các con là cành. Ai cứ ở trong Ta, và Ta trong người ấy thì sinh ra nhiều quả.

Khi mua nhà, chúng tôi được thừa hưởng một giàn nho. Vì mới làm vườn nên gia đình tôi dành khá nhiều thời gian để học tỉa cành, tưới nước và chăm sóc nó. Mùa thu hoạch đầu tiên đến, tôi ăn thử một quả nho và thất vọng với vị chua không hề dễ chịu.

Sự thất vọng mà tôi cảm nhận khi cẩn thận chăm sóc cho giàn nho chỉ để thu hoạch sự chua chát, làm vang vọng Ê-sai 5. Chúng ta thấy hình bóng về mối liên hệ của Đức Chúa Trời với dân Y-sơ-ra-ên. Chúa, với hình ảnh người nông dân, đã dọn sạch sườn đồi đầy đá sỏi, trồng vào đó những cây nho tốt tươi, xây tháp canh để bảo vệ, và đào hầm ép rượu để thưởng thức thành quả của Ngài (Ês. 5:1-2). Nhưng Ngài thất vọng nhận ra rằng vườn nho, tượng trưng cho dân Y-sơ-ra-ên, đã sinh ra những quả nho chua chát của ích kỷ, bất công và áp bức (c.7). Cuối cùng, Chúa buộc phải hủy diệt vườn nho, chỉ giữ lấy một phần còn sót của những cây nho mà một ngày kia sẽ cho ra vụ mùa bội thu.

Trong Phúc Âm Giăng, Chúa Jêsus nhắc lại minh họa về vườn nho, Ngài phán: “Ta là cây nho; các con là cành. Ai cứ ở trong Ta, và Ta trong người ấy thì sinh ra nhiều quả” (Gi.15:5). Trong hình ảnh tương đồng này, Chúa mô tả những tín hữu ở trong Ngài như những nhánh nho được liên kết với Ngài, là thân cây. Khi gắn kết với Chúa Jêsus qua việc nương cậy vào Thánh Linh Ngài trong sự cầu nguyện, chúng ta sẽ trực tiếp nhận lãnh nguồn dinh dưỡng thuộc linh sinh ra tình yêu, là bông trái ngọt lành nhất.
Việc luôn kết nối với Chúa Jêsus sản sinh tình yêu trong đời sống bạn như thế nào? Những phước hạnh khác của việc được gắn kết với Ngài là gì?
Lạy Chúa Jêsus, cảm ơn Ngài đã tạo ra bông trái tốt lành trong đời sống con khi con liên hiệp với Ngài. Xin sự sống của Chúa tuôn tràn qua con để tình yêu chan chứa hơn nữa trong đời sống con.

bởi Lisa M. Samra

Chú Giải

Ê-sai (tên ông có nghĩa là “Đức Giê-hô-va là sự cứu rỗi”) đã có một khởi đầu thú vị cho chức vụ tiên tri của mình. Trong Ê-sai 1-5, vị tiên tri thốt lên một loạt câu “khốn thay” đối với dân Y-sơ-ra-ên. Quyển Chú Thích Kiến Thức Kinh Thánh cho chúng ta biết ‘khốn thay’ là “thán từ nói về sự đau khổ hoặc về mối đe dọa khi đối diện với hiện tại hoặc tai họa sắp xảy đến”. Trong chương 6, sau khi vua Ô-xia băng hà, tiên tri Ê-sai được đưa đến trước ngai Đức Chúa Trời và cảnh tượng thật choáng ngợp đến nỗi lúc đó ông phải thốt lên câu ‘khốn thay’ cho chính mình. Ê-sai nói: “Khốn cho tôi! Tôi chết mất! Vì tôi là người có môi ô uế ở giữa một dân có môi ô uế, bởi mắt tôi đã thấy Vua, tức là Đức Giê-hô-va vạn quân!” (c.5) Khi nhìn thấy Chúa, Ê-sai ý thức sâu sắc về sự tội lỗi của chính mình, chứ không chỉ là sự suy bại của quốc gia.

Bill Crowder

© 2020 Lời Sống Hằng Ngày
Vì mới làm vườn nên gia đình tôi dành khá nhiều thời gian để học tỉa cành, tưới nước và chăm sóc nó. Mùa thu hoạch đầu tiên đến, tôi ăn thử một quả nho và thất vọng với vị chua không hề dễ chịu.

Thursday, October 29, 2020

Lời Sống Hằng Ngày — Ai Cũng Cần Người Cố Vấn

 

Ai Cũng Cần Người Cố Vấn

Đọc: Tít 2:1–8 | Đọc Kinh Thánh suốt năm: Giê-rê-mi 20–21; II Ti-mô-thê 4

Mến gửi Tít, con thật của ta trong đức tin chung.

Khi bước vào văn phòng của người quản lý mới, tôi cảm thấy dè dặt và không chút cảm xúc. Người quản lý cũ đã điều hành bộ phận của chúng tôi với sự khắt khe và trịch thượng, thường khiến tôi (và những người khác) rơi nước mắt. Bây giờ tôi tự hỏi: Sếp mới của mình sẽ như thế nào? Ngay sau khi bước vào văn phòng của sếp mới, tôi cảm thấy nỗi sợ tan biến khi sếp chào đón tôi nồng nhiệt và bảo tôi chia sẻ về bản thân cũng như sự bức xúc của mình. Ông chăm chú lắng nghe, và tôi biết rằng biểu hiện tử tế và lời nói nhã nhặn cho thấy ông ấy thực sự quan tâm. Là Cơ Đốc nhân, ông ấy đã trở thành cố vấn, người khích lệ và là người bạn của tôi.

Sứ đồ Phao-lô là cố vấn thuộc linh của Tít, “con thật [của ông] trong đức tin chung” (Tít 1:4). Trong bức thư gửi Tít, Phao-lô đưa ra những hướng dẫn hữu ích cho vai trò của Tít trong hội thánh. Ông không chỉ dạy mà còn làm gương cách “dạy những điều phù hợp với giáo lý chân chính” (2:1), “gương mẫu qua các việc lành” và “tỏ ra trung thực, nghiêm trang khi dạy dỗ; lời nói phải đúng đắn” (c.7-8). Kết quả là Tít trở thành người cộng sự, anh em, người đồng công với ông (II Cô. 2:13; 8:23) – và là người cố vấn cho người khác.

Nhiều người trong chúng ta nhận được ích lợi từ người cố vấn – giáo viên, huấn luyện viên, ông bà, đặc trách giới trẻ, hay mục sư – họ hướng dẫn chúng ta bằng kiến thức, sự khôn ngoan, lời khích lệ và đức tin nơi Chúa. Ai đã nhận được ích lợi từ những bài học thuộc linh mà bạn học được trong hành trình với Chúa Jêsus?
Ai là người cố vấn thuộc linh của bạn? Bạn từng dìu dắt ai? Và bạn sẽ dìu dắt ai?

Lạy Cha, con biết ơn Ngài vì tất cả những người đã dìu dắt con khi con cần họ nhất. Xin chỉ dẫn con đến với ai đó đang cần sự khích lệ của con hôm nay.

bởi Alyson Kieda

Chú Giải

Từ “tiết chế” được sử dụng trong phân đoạn Kinh Thánh hôm nay (Tít 2:1-8) được dịch từ sṓphrōn trong tiếng Hy Lạp, có nghĩa là “biết suy xét”. Sự tự chủ – phán đoán chín chắn, kiềm chế phù hợp – là điều được nhắc đến. Phao-lô sử dụng một dạng của từ này năm lần trong Tít. Những người chăm sóc đời sống tâm linh của con dân Chúa phải biết “tự chủ” (1:8). Và trong một nền văn hóa nơi con người được biết đến là “kẻ nói dối, những con thú dữ, những kẻ ham ăn mà lười biếng” (c.12), những người nam và người nữ tin kính (2:2, 5-6) phải trở thành tấm gương cho những người được chọn bởi ân điển của Đức Chúa Trời để “từ bỏ sự không tin kính và dục vọng trần gian” và thay vào đó “sống một cách tiết độ, công chính và tin kính trong đời nầy” (c.12).

Arthur Jackson

© 2020 Lời Sống Hằng Ngày
Khi bước vào văn phòng của người quản lý mới, tôi cảm thấy dè dặt và không chút cảm xúc. Người quản lý cũ đã điều hành bộ phận của chúng tôi với sự khắt khe và trịch thượng, thường khiến tôi (và những người khác) rơi nước mắt. Bây giờ tôi tự hỏi: Sếp mới của mình sẽ như thế nào?

Thursday, October 22, 2020

Lời Sống Hằng Ngày — Bắn Hay Lắm?

 

Bắn Hay Lắm?


Đọc: Thi Thiên 136:10–26 | Đọc Kinh Thánh suốt năm: Giê-rê-mi 1–2; I Ti-mô-thê 3

Download MP3


Ngài đã đánh giết các con đầu lòng ở Ai Cập, vì lòng nhân từ Ngài còn đến đời đời.

Thi Thiên 136:10


Khi bộ phim hoạt hình Bambi của Walt Disney được phát hành lại, các ông bố bà mẹ đã sống lại ký ức tuổi thơ với con cái của mình. Trong số đó có một người mẹ trẻ, chồng cô là người yêu thích hoạt động ngoài trời, anh có một căn phòng trưng bày cúp ấn tượng. Cô đã cùng những đứa con nhỏ trải nghiệm khoảnh khắc há hốc miệng và nức nở khi Bambi mất mẹ trong tay tên thợ săn. Cho đến ngày nay, trong các buổi họp mặt gia đình, cô vẫn nhắc lại về sự xấu hổ của mình khi đứa con trai nhỏ, với tất cả sự ngây thơ, đã la lớn trong rạp: Bắn hay lắm!

Đôi lúc chúng ta cười những điều đáng xấu hổ mà con cái mình nói. Nhưng chúng ta sẽ nói gì khi dân sự trong Thi Thiên 136 làm điều tương tự? Dân Y-sơ-ra-ên mà Chúa chọn và giải cứu đã ca tụng tình yêu bền vững dành cho mọi tạo vật và cho chính họ, nhưng không cho kẻ thù của họ. Thi Thiên này là lời ca ngợi Đấng “đã đánh giết các con đầu lòng ở Ai Cập” (c.10; Xuất. 12:29-30).

Có phải lời này cũng giống tiếng la “Bắn hay lắm!” trước sự mất mát anh, chị, cha, mẹ của người khác không?

Đó là lý do chúng ta cần phần còn lại của câu chuyện. Chỉ khi ánh sáng đến trong sự phục sinh của Chúa Jêsus, cả thế giới mới được mời gọi vào niềm vui của những câu chuyện, nước mắt và tiếng cười của một gia đình. Chỉ khi tiếp nhận Chúa Jêsus làm Cứu Chúa của mình và được sống trong Ngài, chúng ta mới có thể chia sẻ điều kỳ diệu về Đấng yêu thương mọi người đến nỗi hy sinh chính Ngài.

Lý do nào được đưa ra hai mươi sáu lần trong bài hát này? Lời nào cho thấy tấm lòng của Chúa không chỉ dành cho những người hát lời đó?
Lạy Cha, Đấng con không thấy được, cảm ơn Ngài đã cho con những lý do để tin rằng tầm nhìn và tình yêu của Ngài dành cho tất cả mọi người là tốt hơn và rộng hơn tình yêu của con dành cho chính mình.

bởi Mart DeHaan


Chú Giải


Thi Thiên 135 và 136 có nhiều điểm tương đồng. Cả hai đều ca ngợi Chúa vì sự sáng tạo tuyệt vời của Ngài (135:6-7; 136:4-9). Cả hai đều nói về vai trò của Đức Chúa Trời trong việc gìn giữ dân Y-sơ-ra-ên khi họ thoát khỏi ách nô lệ tại Ai Cập (135:8-9; 136:10-15). Và cả hai thi thiên đều nhắc lại việc dân Y-sơ-ra-ên bước vào Đất Hứa và sự can thiệp của Chúa trong việc tiêu diệt các vua ngoại bang chống lại người Do Thái (135:10-12; 136:17-22). Chủ đề tổng quát của hai thi thiên này là chỉ có Đức Chúa Trời là Chân Thần duy nhất (135:5, 13; 136:1-3, 26), và chỉ Ngài mới xứng đáng để chúng ta ca ngợi.

Thi Thiên 136 là bài hát đối đáp; có nghĩa là, một phần hội chúng sẽ hát câu đầu tiên và phần còn lại sẽ đáp “Lòng nhân từ Ngài còn đến đời đời”. Kiểu mẫu này được lặp lại ở mỗi câu thi thiên. Việc ngợi khen sự nhân từ của Chúa đối với chúng ta – đặc biệt cùng với những tín hữu khác – nhắc nhở chúng ta về bản tính của Ngài và thôi thúc chúng ta bày tỏ lòng biết ơn đối với Ngài.

Tim Gustafson


© 2020 Lời Sống Hằng Ngày
Khi bộ phim hoạt hình Bambi của Walt Disney được phát hành lại, các ông bố bà mẹ đã sống lại ký ức tuổi thơ với con cái của mình.

Thursday, October 15, 2020

Lời Sống Hằng Ngày — Chậm Mà Chắc

 

Chậm Mà Chắc


Đọc: Ma-thi-ơ 13:31–35 | Đọc Kinh Thánh suốt năm: Ê-sai 47–49; I Tê-sa-lô-ni-ca 4

Download MP3


Hạt ấy nhỏ nhất trong tất cả các hạt giống, nhưng khi mọc lên thì lại lớn nhất trong các loại rau, và trở thành cây.

Ma-thi-ơ 13:32


Tôi tình cờ gặp người bạn cũ, anh nói với tôi về dự định của mình, nhưng tôi thú thật điều đó dường như khó tin. Tuy nhiên, trong vòng vài tháng sau, ban nhạc của anh có mặt ở khắp mọi nơi – từ việc đứng đầu bảng xếp hạng đĩa đơn trên radio đến việc có ca khúc nổi tiếng trong các quảng cáo TV. Anh ấy nổi tiếng nhanh chóng.

Chúng ta có thể bị ám ảnh bởi sự chú ý và thành công – những điều lớn lao và ấn tượng, nhanh chóng và vụt sáng. Nhưng ẩn dụ về hạt cải và men so sánh vương quốc Chúa (sự trị vì của Chúa trên đất) với những điều nhỏ bé, ẩn giấu và dường như không đáng kể, tiến triển chậm rãi từng bước một.

Vương quốc đó giống như Vua của nó. Sứ mạng của Đấng Christ lên đến đỉnh điểm trong cuộc đời Ngài, như hạt giống bị chôn vùi trong lòng đất; như men bị trộn lẫn vào bột. Nhưng Ngài đã sống lại. Giống như cây xuyên qua mặt đất, như bánh mì khi được nung nóng. Chúa Jêsus đã sống lại.

Chúng ta được mời gọi để sống theo cách của Ngài, bền bỉ và thấm nhuần, để chống lại sự cám dỗ tự giải quyết vấn đề, để nắm lấy sức mạnh và biện hộ cho cách chúng ta cư xử trong cuộc đời bằng các kết quả tạo ra. Kết quả – “trở thành cây đến nỗi chim trời đến làm tổ trên cành nó” (c.32) và bánh mì dành cho bữa tiệc – là công việc của Đấng Christ, không phải của chúng ta.

Điều nhỏ nhặt và có vẻ không đáng kể nào mà bạn sẽ làm để khích lệ hoặc chúc phước cho người khác trong đời bạn? Trong lĩnh vực nào bạn cần quay lưng khỏi sự so sánh với người khác hay khỏi hình ảnh sai lệch về tầm quan trọng và sự thành công?
Lạy Chúa Jêsus, cảm ơn Ngài đã thường xuyên hành động bằng những cách khiêm tốn, kín giấu và dường như không đáng kể. Xin giúp con tin rằng Ngài đang hành động ngay cả khi con không nhìn thấy Ngài. Xin ban ân điển để con tiếp tục tiến bước và trung tín suốt chặng đường dài.

bởi Glenn Packiam

Chú Giải


Việc Ma-thi-ơ sử dụng lời tiên tri Cựu Ước thường gây tò mò, và đó là trường hợp trong Ma-thi-ơ 13:35. Sau khi Chúa Jêsus nói về các ẩn dụ, Ma-thi-ơ khẳng định rằng cách dạy dỗ này làm ứng nghiệm lời tiên tri. Tuy nhiên, câu trích dẫn của ông không phải đến từ một trong những tiên tri nổi tiếng của dân Y-sơ-ra-ên mà đến từ tác giả thi thiên A-sáp, người hướng dẫn thờ phượng trong Thi Thiên 78:2. Điều này có lẽ đã khiến những độc giả Do Thái ở thế kỷ đầu tiên bất ngờ, nhưng chúng ta thì không. Theo ý nghĩa nào đó, cả Cựu Ước đều nói về Chúa Jêsus bằng cách này hay cách khác. Khi đồng hành với hai môn đồ trên đường Em-ma-út vào ngày phục sinh, Chúa Jêsus đã giải thích cho họ về “những lời chỉ về Ngài trong cả Kinh Thánh” bắt đầu từ Môi-se và các Tiên tri (Lu-ca 24:27).

Bill Crowder


© 2020 Lời Sống Hằng Ngày
Tôi tình cờ gặp người bạn cũ, anh nói với tôi về dự định của mình, nhưng tôi thú thật điều đó dường như khó tin.

Thursday, October 8, 2020

Lời Sống Hằng Ngày — Phản Ứng Trước Chỉ Trích

https://vietnamese-odb.org/2020/10/09/phan-ung-truoc-chi-trich/

Phản Ứng Trước Chỉ Trích

Đọc: Châm Ngôn 15:1–2, 31–33 | Đọc Kinh Thánh suốt năm: Ê-sai 32–33; Cô-lô-se 1

Người chậm giận làm yên cuộc tranh cãi.

Lời thô lỗ gây tổn thương. Vì vậy, bạn tôi, một tác giả từng đoạt giải thưởng, đã vất vả tìm cách đáp lại lời chỉ trích mà anh nhận được. Cuốn sách mới của anh được đánh giá năm sao cộng với giải thưởng lớn. Sau đó, một nhà phê bình tạp chí đáng kính dành cho anh lời khen mỉa mai, mô tả quyển sách được viết tốt nhưng vẫn chỉ trích nó cách gay gắt. Anh hỏi các bạn của mình: “Tôi nên trả lời thế nào?”

Một người bạn khuyên: “Thôi bỏ đi”. Tôi đã chia sẻ lời khuyên từ bài viết trong tạp chí, bao gồm các mẹo để bỏ qua những lời chỉ trích như vậy hay học hỏi từ nó ngay cả khi tiếp tục làm việc và viết sách.

Tuy nhiên, cuối cùng tôi quyết định tra xem Kinh Thánh – quyển sách có lời khuyên tốt nhất cho mọi vấn đề – nói về cách phản ứng với những lời chỉ trích nặng nề. Sách Gia-cơ khuyên: “Mọi người đều phải mau nghe, chậm nói, chậm giận” (1:19). Sứ đồ Phao-lô khuyên chúng ta “sống hòa hợp với nhau” (Rô. 12:16).

Tuy nhiên, có cả một chương trong Châm Ngôn cung cấp những chỉ dẫn khôn ngoan về cách phản ứng với các cuộc tranh cãi. Châm Ngôn 15:1 chép: “Lời đáp êm dịu làm nguôi cơn giận”, “Người chậm giận làm yên cuộc tranh cãi” (c.18). Hơn nữa: “Ai nghe lời quở trách đạt được sự thông sáng” (c.32). Khi suy nghĩ lời chỉ dạy khôn ngoan đó, nguyện Chúa giúp chúng ta luôn giữ lưỡi mình, như bạn tôi đã làm. Tuy nhiên, trên hết, sự khôn ngoan hướng dẫn chúng ta “kính sợ Đức Giê-hô-va” vì “sự khiêm nhường đi trước sự tôn trọng” (c.33).
Phản ứng điển hình của bạn khi bị phê bình là gì? Trong cuộc tranh luận, bạn dùng cách khiêm tốn nào để bảo vệ lưỡi mình?
Lạy Chúa, khi có những lời chỉ trích tấn công hoặc tranh cãi gây tổn thương, xin gìn giữ môi miệng con để con luôn hạ mình tôn vinh Ngài.


Chú Giải

Sự khôn ngoan được tìm thấy trong sách Châm Ngôn có nhiều điểm tương đồng với sách Gia-cơ trong Tân Ước, còn được gọi là “Châm Ngôn của Tân Ước”. Những lời trong Châm Ngôn 15:1 “Lời đáp êm dịu làm nguôi cơn giận, còn lời xẳng xớm trêu cơn thịnh nộ” phản ánh những lời khôn ngoan trong Gia-cơ 1:19-20. Từ chương đầu đến chương cuối của sách Gia-cơ, chúng ta không thể bỏ qua những lời ám chỉ hoặc trích dẫn từ sách Châm Ngôn. Cả Châm Ngôn 2:6 và Gia-cơ 1:5 đều nói rằng Đức Chúa Trời chính là nguồn của sự khôn ngoan. Sự khôn ngoan trong Châm Ngôn 10:12 được bày tỏ trong những lời cuối cùng của Gia-cơ về việc “che lấp vô số tội lỗi” (5:20). Và như rất nhiều chỗ trong sách Châm Ngôn, Gia-cơ chương 3 nhắc nhở chúng ta rằng đời sống khôn ngoan bao gồm việc cẩn thận sử dụng lời nói của mình.

Arthur Jackson

© 2020 Lời Sống Hằng Ngày
Lời thô lỗ gây tổn thương.

Thursday, October 1, 2020

Lời Sống Hằng Ngày — Chúa Không Bỏ Chúng Ta

https://vietnamese-odb.org/2020/10/02/chua-khong-bo-chung-ta/

Chúa Không Bỏ Chúng Ta

Đọc: Giăng 10:22–30 | Đọc Kinh Thánh suốt năm: Ê-sai 14–16; Ê-phê-sô 5:1–16

Ta ban cho chúng sự sống đời đời, chúng chẳng hư mất bao giờ, và chẳng ai cướp được chúng khỏi tay Ta.

Julio gặp phải tình huống sinh tử khi đang đạp xe qua cầu George Washington, cây cầu hai tầng đông đúc nối liền thành phố New York và New Jersey. Một người đàn ông đứng trên gờ đá bên sông Hudson chuẩn bị nhảy xuống. Biết rằng cảnh sát sẽ không đến kịp, Julio nhanh chóng hành động. Anh nhớ lại lúc mình xuống xe và dang tay ra, nói những câu như: “Đừng làm điều đó. Chúng tôi yêu anh”. Sau đó, giống như người chăn chiên với cây gậy, anh nắm lấy người đàn ông quẫn trí và đưa anh ta đến nơi an toàn với sự giúp đỡ của một người qua đường. Theo báo cáo, Julio vẫn không lìa bỏ người đó, ngay cả sau khi anh ta đã an toàn.

Hai thiên niên kỷ trước đây, trong tình huống sinh tử, Chúa Jêsus – Người Chăn Nhân Lành – cho biết Ngài sẽ hy sinh mạng sống để cứu chuộc những ai tin Ngài và Ngài không lìa bỏ họ. Chúa nói về cách Ngài ban phước cho chiên Ngài rằng: chúng sẽ nhận biết Ngài cách cá nhân, được ban cho sự sống đời đời, chẳng hư mất bao giờ và sẽ được an toàn trong sự chăm sóc của Ngài. Sự bảo an này không phụ thuộc vào khả năng của những con chiên yếu ớt, nhưng phụ thuộc vào sự chu cấp của Người Chăn, Đấng sẽ không để một con nào bị cướp “khỏi tay [Ngài]” (Gi. 10:28–29).

Khi chúng ta rối trí và cảm thấy tuyệt vọng, Chúa Jêsus giải cứu chúng ta; giờ đây chúng ta cảm thấy an toàn trong mối liên hệ với Ngài. Ngài yêu thương, theo đuổi, tìm kiếm, cứu chuộc và hứa sẽ không bao giờ lìa bỏ chúng ta.
Điều gì khiến bạn cảm thấy không an toàn trong mối liên hệ với Chúa Jêsus? Bạn cảm thấy thế nào khi biết rằng sự an toàn của bạn trong Ngài phụ thuộc vào sự chu cấp của Ngài chứ không phải sự yếu đuối của bạn?
Lạy Chúa Jêsus, khi con phạm tội và chạy trốn Ngài, Ngài vẫn không bao giờ lìa bỏ con vì ân điển của Ngài.


Chú Giải

Lễ Cung Hiến, còn được biết đến là Hanukkah hoặc Lễ hội ánh sáng, kỷ niệm việc cung hiến lại đền thờ vào năm 164 TCN sau khi vua Antiochus IV Epiphanes cai trị xứ Seleucid làm ô uế đền thờ vào năm 167 TCN. Trong bối cảnh này, Chúa Jêsus đã phán: “Ta với Cha là một” (Giăng 10:30), gợi nhớ lại niềm tin trọng tâm của người Giu-đa, được biết đến là shema “Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta là Giê-hô-va có một không hai” (Phục Truyền 6:4). Bằng cách nhắc lại shema, Chúa Jêsus đã khẳng định Ngài là Đức Chúa Trời của dân Y-sơ-ra-ên. Vì việc Chúa Jêsus là một với Cha Ngài không khác gì một lời tuyên bố về thần tính của Ngài.

Con Campbell

© 2020 Lời Sống Hằng Ngày
Julio gặp phải tình huống sinh tử khi đang đạp xe qua cầu George Washington, cây cầu hai tầng đông đúc nối liền thành phố New York và New Jersey.

Thursday, September 24, 2020

Lời Sống Hằng Ngày — Ổ Khóa Tình Yêu

https://vietnamese-odb.org/2020/09/25/o-khoa-tinh-yeu/

Ổ Khóa Tình Yêu

Đọc: Nhã Ca 8:5–7 | Đọc Kinh Thánh suốt năm: Nhã Ca 6–8; Ga-la-ti 4
Download MP3

Xin đặt em như chiếc ấn nơi tim anh, như chiếc ấn trên cánh tay anh.

Tôi đứng ngỡ ngàng trước hàng trăm ngàn ổ khóa, nhiều cái còn khắc tên viết tắt của những người yêu nhau, gắn khắp mọi nơi trên chiếc cầu Pont des Arts ở Paris. Cây cầu dành cho người đi bộ bắc qua sông Seine tràn ngập biểu tượng của tình yêu, lời tuyên bố của các cặp đôi về sự cam kết trọn đời. Năm 2014, các ổ khóa tình yêu được ước tính nặng khoảng năm mươi tấn và thậm chí đã khiến một phần chiếc cầu bị sập xuống, nên cần phải gỡ bỏ đi.

Các ổ khóa tình yêu này cho thấy mong muốn sâu thẳm của con người là đảm bảo tình yêu của họ được vững bền. Trong Nhã Ca, một sách trong Cựu Ước mô tả cuộc đối thoại giữa hai người yêu nhau, người nữ bày tỏ khát khao về một tình yêu vững bền khi yêu cầu người mình yêu “đặt em như chiếc ấn nơi tim anh, như chiếc ấn trên cánh tay anh” (Nhã. 8:6). Mong muốn của cô ấy là được an toàn và đảm bảo trong tình yêu của người nam như chiếc ấn nơi tim anh hay chiếc nhẫn nơi ngón tay anh.

Khát khao về tình yêu lãng mạn bền vững được ký thuật trong Nhã Ca đưa chúng ta đến với lẽ thật trong Tân Ước, sách Ê-phê-sô nói rằng chúng ta được “đóng ấn” bởi Thánh Linh của Chúa (1:13). Dù tình yêu của con người hay thay đổi và những ổ khóa bị gỡ bỏ khỏi cây cầu, nhưng Thánh Linh Chúa luôn sống trong chúng ta là một chiếc ấn vĩnh viễn bày tỏ tình yêu đảm bảo không bao giờ phai tàn của Chúa đối với mỗi một con dân Ngài.
Bạn đã kinh nghiệm tình yêu đảm bảo từ Cha Thiên Thượng thế nào? Bạn để tình yêu Ngài hướng dẫn và khích lệ bạn hôm nay ra sao?
Lạy Cha Thiên Thượng, cảm tạ Ngài vì dẫu tình người có hời hợt thì tình yêu vững bền và đời đời của Ngài vẫn luôn dành cho con.


Chú Giải

Mặc dù có những cách giải nghĩa khác nhau về sách Nhã Ca, nhưng ngay khi đọc vào, chúng ta có thể thấy đây là một tập thơ ca ngợi tình yêu và sự thân mật thể xác xuất phát từ tình yêu đó và cảnh báo về việc giữ gìn tình yêu trong bối cảnh thích hợp (2:15). Sách Nhã Ca giới thiệu cho chúng ta một số bài thơ bày tỏ những khao khát tin kính phù hợp với cách Đức Chúa Trời đã tạo dựng chúng ta khi Ngài tạo nên thế giới này, những khao khát được đáp ứng qua mối quan hệ hôn nhân “cả hai trở nên một thịt” được thiết lập trong vườn Ê-đen.

Nhưng liệu sách Nhã Ca có nói gì về Đức Chúa Trời và mối quan hệ của chúng ta với Ngài? Chúng ta có thể khẳng định là có khi đọc sách Nhã Ca trong ngữ cảnh của cả Kinh Thánh, chúng ta thường thấy Kinh Thánh so sánh mối quan hệ của chúng ta với Đức Chúa Trời và hôn nhân của con người. Sứ đồ Phao-lô mô tả mối liên hệ của hội thánh và Đấng Christ với những ràng buộc của hôn nhân (Ê-phê-sô 5:21-33), điều mà ông gọi là “sự mầu nhiệm cao sâu”.

© 2020 Lời Sống Hằng Ngày
Tôi đứng ngỡ ngàng trước hàng trăm ngàn ổ khóa, nhiều cái còn khắc tên viết tắt của những người yêu nhau, gắn khắp mọi nơi trên chiếc cầu Pont des Arts ở Paris.

Thursday, September 17, 2020

Lời Sống Hằng Ngày — Sửa Thang Máy

https://vietnamese-odb.org/2020/09/18/sua-thang-may/

Sửa Thang Máy

Đọc: Lê-vi ký 19:9–18 | Đọc Kinh Thánh suốt năm: Châm Ngôn 30–31; II Cô-rinh-tô 11:1–15

Hãy yêu thương người lân cận như chính mình. Ta là Đức Giê-hô-va.

Sarah mắc chứng bệnh hiếm gặp khiến cô bị trật khớp, và phải di chuyển bằng xe lăn điện. Gần đây, khi đang trên đường đến một buổi nhóm, Sarah điều khiển xe lăn đến ga tàu lửa nhưng thang máy ở đó bị hư. Lại lần nữa. Chẳng có cách nào đến được sân ga, người ta khuyên cô bắt taxi để đến ga tiếp theo cách đó bốn mươi phút. Cô gọi taxi nhưng xe không đến. Sarah đã bỏ cuộc và về nhà.

Thật không may, điều này thường xảy ra với Sarah. Thang máy hỏng khiến cô không thể lên tàu, những đoạn dốc khiến cô không xuống được. Đôi khi nhân viên đường sắt đối xử với Sarah như người gây phiền toái hay yêu cầu hỗ trợ. Cô gần như muốn khóc.

Trong số các luật lệ của Kinh Thánh về mối quan hệ giữa con người, thì “yêu thương người lân cận như chính mình” là mạng lệnh then chốt (Lê. 19:18; Rô. 13:8–10). Tình yêu thương ngăn chúng ta không nói dối, trộm cắp, và lợi dụng người khác (Lê. 19:11, 14), tình yêu thương cũng thay đổi cách chúng ta làm việc. Nhân viên phải được đối xử công bằng (c.13), và tất cả chúng ta nên rộng rãi với người nghèo (c.9-10). Trong trường hợp của Sarah, những người sửa thang máy và dọn sạch đường dốc không phải đang làm những nhiệm vụ nhỏ nhặt nhưng sự phục vụ của họ rất quan trọng đối với người khác.

Nếu xem công việc là công cụ để kiếm tiền hay để đạt được lợi ích cá nhân, thì chúng ta sẽ xem người khác là mối phiền toái. Nhưng nếu xem công việc là cơ hội để yêu thương, thì nhiệm vụ hằng ngày của chúng ta sẽ trở thành công việc thiêng liêng.
Theo bạn, vì sao chúng ta dễ thấy bực mình khi người khác nhờ hỗ trợ? Hôm nay bạn có thể biến công việc của mình thành cơ hội bày tỏ tình yêu thương thế nào?
Lạy Cha, đối với Ngài, công việc không chỉ là công việc nhưng là cơ hội để bày tỏ lòng yêu kính Ngài và phục vụ người khác. Xin giúp con xem công việc của mình là cơ hội để đem lại ích lợi cho người khác hôm nay.


Chú Giải

Các học giả Kinh Thánh xem Lê-vi Ký 17-26 là “Luật về sự thánh khiết”. Được gọi như vậy là vì các phân đoạn này nhấn mạnh cách sống thánh khiết của những người ở trong sự hiện diện của Đức Chúa Trời. Những chương trước trong sách Lê-vi Ký liên quan đến các của tế lễ (1-7); sự chuẩn bị và nghi thức tế lễ (8-10), hướng dẫn về những thứ tinh sạch và không tinh sạch (11-15), và Lễ Chuộc Tội (16). Những chương còn lại nhấn mạnh về sự thánh khiết trong gia đình và xã hội, trong mối quan hệ tình dục, trong giao dịch thương mại và nhiều điều khác.

Được nên thánh là được biệt riêng và sống – bởi năng quyền của Thánh Linh – theo những nguyên tắc được tìm thấy trong Kinh Thánh. Trong Tân Ước, Phi-e-rơ kêu gọi những người tin Chúa Jêsus trở nên thánh khiết bằng cách sử dụng những từ ngữ trong Lê-vi Ký 11:44 và 19:2: “Nhưng, như Đấng gọi anh em là thánh thì anh em cũng phải thánh trong mọi cách ăn nết ở của mình, vì có lời chép: ‘Các con phải thánh, vì Ta là thánh’” (I Phi-e-rơ 1:15-16).

Arthur Jackson

© 2020 Lời Sống Hằng Ngày
Sarah mắc chứng bệnh hiếm gặp khiến cô bị trật khớp, và phải di chuyển bằng xe lăn điện. Gần đây, khi đang trên đường đến một buổi nhóm, Sarah điều khiển xe lăn đến ga tàu lửa nhưng thang máy ở đó bị hư.

Thursday, September 10, 2020

Lời Sống Hằng Ngày — Lửa Trong Đồng Vắng

https://vietnamese-odb.org/2020/09/11/lua-trong-dong-vang/

Lửa Trong Đồng Vắng

Đọc: Xuất Ê-díp-tô-ký 3:1–10 | Đọc Kinh Thánh suốt năm: Châm Ngôn 10–12; II Cô-rinh-tô 4

Ta sẽ sai con đến Pha-ra-ôn để con đem dân Ta, là dân Y-sơ-ra-ên, ra khỏi Ai Cập.

Khi đang đi trong sa mạc Chihuahuan vào cuối thập niên 1800, Jim White đã phát hiện luồng khói kỳ lạ như vòi rồng. Nghi ngờ có đám cháy lớn, chàng cao bồi trẻ đã chạy thẳng đến chỗ phát ra luồng khói nhưng nhận ra đó chỉ là đàn dơi khổng lồ tràn ra từ cái lỗ trên mặt đất. White đã tình cờ phát hiện vườn quốc gia Carlsbad Caverns ở tiểu bang New Mexico, nơi có hệ thống hang động rộng lớn và kỳ vĩ.

Khi Môi-se đang chăn chiên trong hoang mạc ở Trung Đông, một cảnh tượng kỳ lạ đã thu hút sự chú ý của ông – bụi gai cháy nhưng không hề tàn (Xuất. 3:2). Khi Đức Chúa Trời phán từ bụi gai, Môi-se nhận ra mình đang đến với điều gì đó lớn hơn nhiều so với sự xuất hiện ban đầu. Chúa phán với Môi-se: “Ta là Đức Chúa Trời của tổ phụ con, Đức Chúa Trời của Áp-ra-ham” (c. 6). Chúa sắp dẫn dân sự từ cảnh nô lệ đến tự do và cho họ biết địa vị thật của họ là con cái Ngài (c.10).

Hơn sáu trăm năm trước đó, Chúa đã hứa với Áp-ra-ham rằng: “Mọi dân trên đất sẽ nhờ con mà được phước” (Sáng. 12:3). Hành trình ra khỏi Ai Cập của dân Y-sơ-ra-ên là một bước trong phước hạnh đó – tức kế hoạch của Đức Chúa Trời để giải cứu các tạo vật thông qua Đấng Mê-si-a từ dòng dõi của Áp-ra-ham.

Ngày nay, chúng ta được hưởng phước hạnh đó vì Đức Chúa Trời đã ban sự cứu rỗi cho mọi người. Đấng Christ đã đến để chết vì tội lỗi của cả thế gian. Bởi đức tin nơi Ngài, chúng ta cũng trở nên con cái của Đức Chúa Trời hằng sống.
Những điều ngạc nhiên nào giúp bạn biết về Chúa? Bạn đang sống thế nào khi biết mình là con cái Ngài?
Cha ơi, cảm tạ Cha đã cho con được đến với Ngài dù Ngài là Đấng có quyền năng vô hạn, vô cùng thánh khiết và sự hiện diện của Ngài thật vĩ đại.


Chú Giải

Lời kêu gọi của Chúa đối với Môi-se khi ở trên núi tiêu biểu cho cách Ngài thường hành động, vì việc huấn luyện trong đồng vắng thường là cách Chúa trang bị cho chức vụ. Giô-sép phục vụ trong ‘đồng vắng’ của sự nô lệ trước khi trở thành công cụ giải cứu của Chúa. Cả Ê-li và Phao-lô đều dành thời gian trong đồng vắng. Ngay cả chính Chúa Jêsus cùng dành bốn mươi ngày trong đồng vắng trước khi Ngài bắt đầu thi hành chức vụ.

Bill Crowder

© 2020 Lời Sống Hằng Ngày
Khi đang đi trong sa mạc Chihuahuan vào cuối thập niên 1800, Jim White đã phát hiện luồng khói kỳ lạ như vòi rồng.

Thursday, September 3, 2020

Lời Sống Hằng Ngày — Hãy Nói!

https://vietnamese-odb.org/2020/09/04/hay-noi/

Hãy Nói!

Đọc: Cô-lô-se 4:2–6 | Đọc Kinh Thánh suốt năm: Thi Thiên 143–145; I Cô-rinh-tô 14:21–40

Cũng hãy cầu nguyện... xin Đức Chúa Trời mở cửa cho chúng tôi rao giảng lời Ngài, công bố sự mầu nhiệm của Đấng Christ.

Brittany lớn tiếng nói với đồng nghiệp tại nhà hàng: “Người đàn ông đó! Chính là anh ấy!” Cô đang nói đến Melvin, người gặp cô lần đầu tiên trong một hoàn cảnh khác. Khi đang làm cỏ tại nhà thờ, Đức Thánh Linh đã thúc giục anh bắt chuyện với người phụ nữ có vẻ là gái mại dâm. Câu trả lời của cô khi được anh mời vào nhà thờ là: “Anh có biết tôi làm nghề gì không? Họ không muốn tôi vào đó đâu”. Khi Melvin nói với cô về tình yêu của Chúa Jêsus và đảm bảo quyền năng Ngài sẽ thay đổi cuộc đời cô, nước mắt cô tuôn rơi. Đến hôm nay, sau một vài tuần, Brittany đang làm việc trong một môi trường mới, là bằng chứng sống về quyền năng thay đổi cuộc đời của Chúa Jêsus.

Khi khích lệ các tín hữu sốt sắng cầu nguyện, sứ đồ Phao-lô đã đưa ra lời thỉnh cầu có hai phần: “Cũng hãy cầu nguyện cho chúng tôi, xin Đức Chúa Trời mở cửa cho chúng tôi rao giảng lời Ngài, công bố sự mầu nhiệm của Đấng Christ. Chính vì sự mầu nhiệm đó mà tôi bị xiềng xích. Cũng xin cầu nguyện để tôi có thể bày tỏ rõ ràng điều tôi phải nói” (Côl. 4:3–4).

Bạn có cầu nguyện cho cơ hội được nói về Chúa Jêsus cách dạn dĩ và rõ ràng không? Đó là lời cầu nguyện đúng đắn! Lời cầu nguyện như vậy có thể làm cho những người theo Ngài, như Melvin, nói về Ngài tại những nơi không ngờ đến với những người chưa từng nghĩ đến. Nói về Chúa Jêsus có thể sẽ không thoải mái, nhưng phần thưởng – những cuộc đời được biến đổi – thật xứng đáng để chúng ta chấp nhận những bất tiện đó.
Bạn từng chia sẻ về tình yêu của Chúa Jêsus với người khác dù bất ngờ và không thoải mái thế nào? Việc cầu nguyện đóng vai trò gì khi bạn chuẩn bị để nói về Ngài cách dạn dĩ?
Lạy Chúa Jêsus, xin giúp con nhìn thấy cơ hội và bước qua những cánh cửa Ngài mở để nói cách dạn dĩ và rõ ràng về Ngài!


Chú Giải

Từ “thành tâm” ở Cô-lô-se 4:2 trong nguyên ngữ Hy Lạp là proskartereō, có nghĩa gốc là “mạnh mẽ”. “Hãy thành tâm cầu nguyện” có nghĩa là ‘mạnh mẽ bước tới, kiên trì, bền bỉ, chịu đựng’. Chủ thể của động từ này là sự cầu nguyện. Cô-lô-se 4:2 không phải là câu duy nhất trong Kinh Thánh Tân Ước mà hai từ này xuất hiện cùng nhau. Trong sách Công Vụ Các Sứ Đồ, trước và sau lễ Ngũ Tuần, những người theo Chúa Jêsus được mô tả là bền lòng cầu nguyện (1:14) và chuyên tâm cầu nguyện (2:42). Trong 6:4, các tín hữu được kêu gọi chú tâm vào việc cầu nguyện, và trong Rô-ma 12:12, những người tin nơi Chúa Jêsus được khích lệ trung tín trong sự cầu nguyện. Các tín hữu tại Cô-lô-se có tấm gương cầu nguyện của Ê-pháp-ra: “Ê-pháp-ra, người đồng hương với anh em, một đầy tớ của Đấng Christ Jêsus…; anh ấy còn vì anh em chiến đấu trong sự cầu nguyện” (Cô-lô-se 4:12; xem 1:7).

Arthur Jackson

© 2020 Lời Sống Hằng Ngày
Người đàn ông đó! Chính là anh ấy!

Thursday, August 27, 2020

Lời Sống Hằng Ngày — Đấng Giải Cứu Chúng Ta

https://vietnamese-odb.org/2020/08/28/dang-giai-cuu-chung-ta/

Đấng Giải Cứu Chúng Ta

Đọc: Ê-xê-chi-ên 34:5-12 | Đọc Kinh Thánh suốt năm: Thi Thiên 123-125; I Cô-rinh-tô 10:1-18
Download MP3

Ta sẽ giải cứu chúng khỏi mọi nơi mà chúng đã bị tan lạc trong ngày mây mù tăm tối.

Giữa biển cả bao la, người cứu hộ dừng chiếc thuyền kayak của mình lại để hỗ trợ những vận động viên bơi lội thi đấu ba môn phối hợp đang hoảng loạn. “Đừng bám vào giữa thuyền!” cô nói với các vận động viên, vì biết rằng sự dịch chuyển đó sẽ khiến chiếc thuyền nhỏ lật úp. Thay vào đó, cô bảo những vận động viên đuối sức đến phía đuôi, hay mũi lái của chiếc thuyền kayak. Tại đó họ có thể nắm lấy chiếc vòng, để người cứu hộ có thể an toàn cứu họ lên.

Bất cứ khi nào cuộc đời hay con người đe dọa kéo chúng ta xuống, là những người tin Chúa Jêsus, chúng ta biết mình có một Đấng Giải Cứu. “Chúa Giê-hô-va phán: Nầy chính Ta sẽ tìm chiên Ta, Ta sẽ tìm kiếm chúng… Ta sẽ giải cứu chúng khỏi mọi nơi mà chúng đã bị tan lạc trong ngày mây mù tăm tối” (Êx. 34:11-12).

Đây là lời bảo đảm của tiên tri Ê-xê-chi-ên với dân sự của Chúa khi họ bị lưu đày. Những người lãnh đạo của họ đã bỏ mặc và bóc lột họ, cướp bóc của họ và “chỉ lo nuôi mình mà không nuôi chiên [của Chúa]” (c.8). Kết quả là, dân sự “bị phân tán khắp mặt đất, chẳng có ai kiếm, chẳng có ai tìm” (c.6).

Nhưng Chúa tuyên bố: “Ta sẽ giải cứu chiên Ta” (c.10), và lời hứa của Ngài vẫn còn cho đến ngày nay.

Chúng ta cần phải làm gì? Bám chặt vào Đức Chúa Trời toàn năng và những lời hứa của Ngài. Chúa phán: “Nầy chính Ta sẽ tìm chiên Ta, Ta sẽ tìm kiếm chúng” (c.11). Đó là lời hứa cứu rỗi đáng được nắm chặt lấy.
Khi bạn thấy hoảng loạn, phản ứng điển hình của bạn là gì? Đâu là nan đề bạn có thể buông bỏ hôm nay khi kêu cầu với Chúa?
Lạy Chúa là Đấng giải cứu chúng con, khi cuộc sống khiến con hoảng loạn, xin khích lệ con xây khỏi những đợt sóng cuộn trào và luôn luôn với tay về phía Ngài.


Chú Giải

Theo học giả Kinh Thánh Kenneth Bailey, phân đoạn Ê-xê-chi-ên 34:5-12 là một trong chín lần Kinh Thánh sử dụng hình ảnh người chăn và bầy chiên làm ẩn dụ cho các mối liên hệ vô cùng quan trọng. Đôi khi, người chăn là Đức Chúa Trời hoặc Chúa Jêsus (Thi Thiên 23; Thi Thiên 95; Ma-thi-ơ 18:10-14; Lu-ca 15:3-7; Giăng 10:7-18), đôi khi người chăn tượng trưng cho các lãnh đạo đồi bại của dân Y-sơ-ra-ên (Giê-rê-mi 23:1-8; Ê-xê-chi-ên 34:1-8; Xa-cha-ri 10:1-12), và đôi khi là các lãnh đạo hội thánh (I Phi-e-rơ 5:1-4). Do đó, có khi bầy chiên là dân Y-sơ-ra-ên trung tín còn sót lại, có khi là người Y-sơ-ra-ên nói chung (Mác 6:30-44), và những lần khác thì bầy chiên là những người tin nơi Đấng Christ. Trong thế giới ngày xưa, mối quan hệ giữa người chăn và bầy chiên rất quen thuộc, tạo nên bức tranh dễ hiểu về mối quan hệ tuyệt vời giữa Đức Chúa Trời và dân sự Ngài và nguy cơ bị lợi dụng bởi những người chăn giả khác.

Bill Crowder

© 2020 Lời Sống Hằng Ngày
Giữa biển cả bao la, người cứu hộ dừng chiếc thuyền kayak của mình lại để hỗ trợ những vận động viên bơi lội thi đấu ba môn phối hợp đang hoảng loạn.

Thursday, August 20, 2020

Lời Sống Hằng Ngày — Điểm Sáng Nơi Hoang Vu

https://vietnamese-odb.org/2020/08/21/diem-sang-noi-hoang-vu/

Điểm Sáng Nơi Hoang Vu

Đọc: Thi Thiên 86:1-13 | Đọc Kinh Thánh suốt năm: Thi Thiên 107-109; I Cô-rinh-tô 4

Chúa ôi! Chúa là thiện, sẵn lòng tha thứ, ban sự nhân từ vô lượng cho những người kêu cầu Ngài.
— Thi Thiên 86:5

Khi vợ chồng tôi cùng khám phá khu vực nhỏ bé và hiểm trở của bang Wyoming, tôi phát hiện cây hướng dương mọc ở nơi khô cằn sỏi đá cùng với những bụi ngải cứu, tầm ma, những cây xương rồng gai góc và nhiều loại cây xù xì khác. Nó không cao như những cây hướng dương được người ta trồng, nhưng thật rực rỡ – và tôi thấy thật vui sướng.

Điểm sáng bất ngờ này tại khu vực địa hình gồ ghề đã nhắc nhở tôi rằng cuộc sống, thậm chí là với những người tin Chúa Jêsus, có thể dường như khô cằn và không có niềm vui. Những nan đề dường như không vượt qua được, và giống như lời than khóc của tác giả thi thiên là Đa-vít, đôi lúc lời cầu nguyện của chúng ta dường như bị phớt lờ: “Đức Giê-hô-va ôi! Xin nghiêng tai nhậm lời con, vì con đang khốn cùng và thiếu thốn” (Thi. 86:1). Giống như Đa-vít, chúng ta cũng mong chờ niềm vui (c.4).

Nhưng tiếp sau đó, Đa-vít đã tuyên bố rằng chúng ta hầu việc một Đức Chúa Trời “thành tín” (c.11), hay “thương xót và làm ơn” (c.15), Đấng tràn đầy tình yêu với tất cả những ai kêu cầu Ngài (c.5). Ngài chắc chắn đáp lời (c.7).

Đôi lúc trong những nơi hoang vu, Chúa lại gửi đến một bông hoa hướng dương – một lời khích lệ từ người bạn; một câu hay phân đoạn Kinh Thánh yên ủi; một buổi bình minh tươi đẹp – giúp chúng ta tiến về phía trước với bước chân nhẹ nhàng và đầy hy vọng. Kể cả khi chờ đợi ngày được kinh nghiệm sự giải cứu của Chúa khỏi những khó khăn, nguyện chúng ta cũng sẽ hòa chung với tác giả thi thiên mà công bố rằng: “Vì Chúa rất vĩ đại, làm các phép mầu, chỉ một mình Chúa là Đức Chúa Trời mà thôi” (c.10).
Chúa đã giải cứu bạn khỏi chỗ khó khăn nào? Trong thời gian đó, bạn có kinh nghiệm được “bông hoa hướng dương” nào đã giúp bạn bền lòng không?
Lạy Cha yêu thương, cảm tạ Ngài là Đấng hay thương xót và làm ơn. Xin giúp con nhớ Ngài đã thành tín đáp lời cầu xin của con trong quá khứ– và cũng sẽ đáp lời con trong tương lai.


Chú Giải

Vua Đa-vít đã sáng tác khoảng 73-74 thi thiên, và Thi Thiên 86 là một trong số đó. Không giống như một số bài ca của Đa-vít (ví dụ, xem lời đề tựa của Thi Thiên 51), Thi Thiên 86 không cho biết gì về hoàn cảnh sáng tác, và dường như chứa rất nhiều cụm từ xuất hiện trong các thi thiên khác của Đa-vít. Tuy nhiên, đặc điểm chính của Thi Thiên 86, như được nói đến trong Sách Giải Nghĩa Kinh Thánh Mới, có lẽ là danh xưng Đức Giê-hô-va xuất hiện bảy lần (c.3, 4, 5, 8, 9, 12, 15) với từ Adonai trong tiếng Hê-bơ-rơ, chỉ về quyền tể trị của Đức Chúa Trời. Khi Đa-vít ca ngợi và tôn thờ Chúa, ông cũng trình dâng những nhu cầu và lo lắng của mình cho Ngài – biết rằng ông đang khẩn cầu Đức Chúa Trời là Đấng không chỉ xứng đáng với sự thờ phượng và ngợi khen của ông, mà Ngài còn là Đấng đáng tin cậy trong mọi hoàn cảnh.

Bill Crowder

© 2020 Lời Sống Hằng Ngày
Điểm sáng bất ngờ này tại khu vực địa hình gồ ghề đã nhắc nhở tôi rằng cuộc sống, thậm chí là với những người tin Chúa Jêsus, có thể dường như khô cằn và không có niềm vui.

Thursday, August 13, 2020

Lời Sống Hằng Ngày - Hy Vọng Chớm Nở

https://vietnamese-odb.org/2020/08/14/hy-vong-chom-no/

Hy Vọng Chớm Nở

Đọc: Ê-sai 35:1-4 | Đọc Kinh Thánh suốt năm: Thi Thiên 89-90; Rô-ma 14

Đồng hoang sẽ mừng rỡ và trổ hoa như hoa thủy tiên.
— Ê-sai 35:1

Tại thành phố Philadelphia, khi những bãi đất trống đầy cỏ được dọn dẹp và trở nên tươi sáng với hoa và cây cảnh, thì đời sống tinh thần của những cư dân gần đó cũng vui tươi hơn. Điều này đặc biệt đúng với những ai đang gặp khó khăn về kinh tế.

Tiến sĩ Eugenia South cho biết: “Ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy không gian xanh có thể tác động đến sức khỏe tinh thần, và điều đó đặc biệt đúng với những người sống trong các khu dân cư nghèo”. Tiến sĩ South, thành viên của Trường Y Khoa Perelman thuộc Đại Học Pennsylvania, là đồng tác giả của bản nghiên cứu về đề tài này.

Những người Giu-đa và Y-sơ-ra-ên bị áp bức đã tìm thấy niềm hy vọng tươi mới qua khải tượng của tiên tri Ê-sai về sự phục hồi đẹp đẽ mà Chúa dành cho họ. Giữa mọi lời kết tội và phán xét mà Ê-sai đã báo trước, thì lời hứa tươi sáng này thật chắc chắn: “Đồng hoang sẽ mừng rỡ và trổ hoa như hoa thủy tiên. Nó sẽ trổ nhiều hoa và vui mừng, hớn hở trỗi tiếng hát ca” (Ês. 35:1-2).

Cho dù hoàn cảnh hiện giờ có ra sao, chúng ta cũng có thể vui mừng bởi những cách đẹp đẽ mà Cha Thiên Thượng đã dùng để phục hồi trong chúng ta niềm hy vọng tươi mới, kể cả qua tạo vật của Ngài. Khi cảm thấy chán nản, việc suy ngẫm về sự vinh hiển của Ngài sẽ nâng đỡ chúng ta. Ê-sai khích lệ: “Hãy làm cho mạnh mẽ những bàn tay yếu ớt, làm cho vững vàng những đầu gối run rẩy!” (c.3).

Liệu một vài bông hoa có thể nhen lại niềm hy vọng trong chúng ta không? Một vị tiên tri đã nói là có. Và Đức Chúa Trời – Đấng ban hy vọng cho chúng ta cũng phán như vậy.
Khi thấy tuyệt vọng, bạn thường phản ứng như thế nào? Việc dành thời gian ở bên ngoài với tạo vật của Chúa có thể biến nỗi tuyệt vọng của bạn thành hy vọng tươi mới trong Chúa như thế nào?
Lạy Chúa, cảm ơn Ngài vì công trình sáng tạo uy nghi cho con thấy được sự vinh hiển của Chúa, và làm sống lại trong con niềm hy vọng nơi Ngài.


Chú Giải

Ê-sai 34 và 35 tóm tắt về sự đoán phạt và ban phước được mô tả ở nửa đầu của sách. Chương 34 mô tả sự đoán phạt “mọi nước” (c.1-2), sau đó tập trung vào dân Ê-đôm (c.5), kẻ thù của dân Y-sơ-ra-ên, là đại diện cho tất cả các dân tộc. Hai chương được kết nối bằng lời cảnh báo về sự báo thù của Đức Chúa Trời “vì cớ Si-ôn” (34:8) và để giải cứu Si-ôn (35:4). Sự phục hồi Y-sơ-ra-ên, hoặc Si-ôn, được mô tả là liên quan đến việc khôi phục đất đai và con người. Hoang mạc và đất khô sẽ nở hoa (c.1), dân Y-sơ-ra-ên sẽ được chữa lành (c.5-6), được an toàn (c.7, 9) và tràn ngập niềm vui (c.10).

Julie Schwab

© 2020 Lời Sống Hằng Ngày
Điều này đặc biệt đúng với những ai đang gặp khó khăn về kinh tế.